Archive for ژانویه, 2018

فلسفه و عشق

الف- بعضی‌ها را اعتیاد به خاک سیاه می‌نشاند، مرا این «شهرکتابی» که دوسال است در مسیر بعضی روزهای من سبز شده. پایم نمی‌کشد ازش عبور کنم بی‌آنکه سرک بکشم. این بار ولی عزم کرده بودم فقط و فقط همان کتابی که می‌خواهم بگیرم و بروم. رفتم داخل و بی‌اعتنا از کنار خودکارهای رنگارنگ و عروسکهای قشنگ گذشتم. پله‌ها را دوتا یکی بالا رفتم، نگاهم را از نگاه خانم مهربان بخش موسیقی که یک لحظه احساس کردم شناخته مرا دزدیدم و صاف ایستادم روبروی آقای موفرفری که نشسته بود جای آقا سیبیلوی همیشگی. اسم کتاب را گفتم و نرفتم بین قفسه‌ها بچرخم. کارت عابربانک آستینم را چسبیده بود توی‌ جیب پالتو. زیرچشمی نگاهی به میز تازه‌های فلسفه انداختم که عنوانی توجهم را جلب کرد. عابر بانک گفت: «بی‌خیال، یکی از هموناست». گفتم :«کدوم همونا؟ کتاب نداریم تو این حوزه». خرچنگی و کج کج، بدون آنکه دستم را از جیبم بیرون بیاورم به میز نزدیک شدم و فهرست کتاب را با دست آزادم ورق زدم. آستینم را از چنگ عابربانک خلاص کردم و شروع کردم به ورق زدن. غرغر کرد. گفتم «عههه استادمان دکتر میم کُتش را فروخته یکبار تا کتاب بخرد…خجالت بکش توی جیب کت من نشسته‌ای امن و گرم»…

آقای موفرفری کتاب مزبور را آورد. با دوتای دیگر خریدمش تا دفعه بعد که خدا بزرگ است.

ب- سال گذشته همین ترم پاییز با گروهی از بچه‌های فلسفه متن‌هایی درباره عشق و دوستی‌ می‌خواندیم از فلاسفه بزرگ. آن موقع جستجوی من در منابع زبان فارسی برای یافتن منابع دست دوم خوب و جان‌دار بی نتیجه ماند و به یکی دوتا کتابچه ترجمه مداخل استنفورد و کتاب دوستی آقای مالک حسینی محدود ماند. هیچ کدام خط سیری که من می‌خواستم با بچه‌ها دنبال کنیم را نشان نمی‌دادند: رابطه عشق با دوستی و این هردو با دانایی و به نحوی با زنانگی و نگاه انضمامی‌ به همه اینها و بسیار بیشتر از اینها.

ج- کتاب فلسفه و عشق: از افلاطون تا امروز نوشته خانم لینل سِکام (سیکمب؟)(Linnell Secomb) با ترجمه آقای رحیم کوشش که اصلن از جلدش پیدا نیست چه چیز فوق‌العاده‌ایست دقیقن همانچیزیست که من آن زمان احتیاج داشتم و بسیار بیشتر از آن است. از آن کتاب‌ها که غم عالم را به دل می‌نشاند بسکه خوب است و به جهت تاخیری که ما در همه چیز از جمله نحوه اندیشیدن داریم.

د- مقدمه درخشان کتاب فوری متوجه‌تان می‌کند با نویسنده‌ای توانا و خوش‌قریحه طرف هستید که قرار است مسیر به هم پیوسته و متفاوتی را با او طی کنید. دنبال کردن مفهوم عشق از رساله « مهمانی/شب نشینی» افلاطون و اشعار سافو (زن شاعر عصر باستان) تا دریدا و ژان لوک نانسی و کشف معنای فلسفه و عشق:

«فلسفه ورزی و اندیشیدن دستیابی به یک حکمت و معرفت نهایی نیست، بلکه حرکتی به سوی آنهاست، یا پیش و پس رفتن میان معرفت و فقدان آن. فلسفه خودِ خردورزی نیست- برای آنکه دستیابی به معرفت، در صورتیکه ممکن باشد، پایان فلسفه خواهد بود- بلکه نوعی شیدایی و شیفتگی به اندیشه است. فلسفه با اندیشه بازی می‌کند؛ مفاهیم را اختراع می‌کند و پدید می‌آورد، درباب آنها به تحقیق و بررسی می‌پردازد. فلسفه پایان یا اتمام و تکمیل نیست، بلکه زمینه‎سازی بی پایان است.

عشق نیز یک ناتمامی است…عشق میانجیگری است نه اتمام. عشق نوعی حرکت میان فقدان و اتمام و تکمیل، میان فقر و فراوانی، میان نادانی و دانایی و نوعی حرکت میان هیولاواری(بی عاطفگی) و زیبایی است. عشق و فلسفه، هر دو باحرکت خود به تاخیر می‌افکنند، متفاوت می‌سازند و به واسطه غیرمستقیم بودن، بی‌راهه رفتن و نرسیدن، زندگی می‌کنند. آنها هر دو به سوی خواست و آرزو حرکت می‌کنند، اما این مقصود همواره به گونه‌ای عطش افزا و اشتها آور بیرون از دسترس باقی می‌ماند…»

ه-  فلسفه و عشق: از افلاطون تا امروز هشت فصل دارد. در فصل نخست دیدگاههای سافو و افلاطون درباره عشق را بررسی می‌کند؛ در فصل دوم احساسات متناقض نما در نظر مری شلی(نویسنده رمان فرانکشتاین و دختر مری والستون کرافت) و نیچه را از نظر می‌گذراند؛ فصل سوم را «زنان خانه‌دار ناامید، اثر سیمون دوبوار» نام نهاده؛ فصل چهارم به بررسی اندیشه‌های لویناس درباره عشق و عدالت و مسئولیت پرداخته؛ موضوع فصل پنجم عشق مستعمراتی در آثار فرانتس فانون(متفکر سیاه پوست)، گایاتری اسپیواک (متفکر هندی) و تریسی مافت(هنرمند استرالیایی) است؛ فصل ششم تغییر جهت دادن عشق در اندیشه‌های ایریگاری را بررسی کرده؛ فصل هفتم درباره اندیشه‌های رولان بارت و «سخن عاشق» است و فصل پایانی به سیاست عاشقانه میان دریدا و نانسی تعلق دارد.

ترجمه خوب کتاب باعث شده با کمترین دست‌انداز با نویسنده همراه شوید و از کتاب و نظریات متنوع و اطلاعات فراوانی که در عین پیوستگی در اختیارتان می‌گذارد لذت ببرید.

برای اطلاعات بیشتر نک:

فلسفه و عشق؛ از افلاطون تا امروز، 1396، لینل سکام، ترجمه رحیم کوشش، انتشارات سبزان.

دوستی: چند رویکرد به یک مفهوم، ۱۳۹۱، مالک حسینی، هرمس.

دوستی (از مجموعه استنفورد)،1394،  بنت هلم، ترجمه راضیه سلیم‌زاده، ققنوس.

عشق(از مجموعه استنفورد)، 1394، بنت هلم، ندا مسلمی، ققنوس.

در همین رابطه

شرایط عشق

درباره عشق اروتیک

فی حقیقه العشق

Advertisements

نوشتن دیدگاه