فروشنده :«آدمی» که به مرور «گاو» شد*


هشدار:امکان لو رفتن داستان فیلم.

614027_844

الف- نوشته‌های یک سایت سینمایی را مرور می‌کردم؛ با تماشاچیان مصاحبه کرده که «آیا فیلم فروشنده دربارۀ غیرت بود یا نه؟» اغلب گفته بودند «نه.»برخی گفته بودند «آری» و برخی اشاره کرده بودند «اتفاقن در ستایش غیرت یک آدم با غیرت وسط جامعه بی غیرتان بود». گزارش خواسته بود دفاع کند از فرهادی دربرابر موج هتاکی‌ها که او و فیلمش را متهم به … و ترویج بی‌غیرتی کرده بودند.

ب- عماد در ابتدای فیلم «آدم» است. فرهنگی، فهمیده، محبوب، هنرمند، توانا، شجاع، ساختارشکن. در جریان «تعرض» به همسرش و حواشی آن، رفته رفته همه آدمیت خود را از دست می‌دهد، تا آنجا که وقتی دستش به «متعرض» می‌رسد، یک لحظه در تخفیف و تحقیرِ فروشنده متعرض و درمانده شک نمی‌کند، چندبار مرد را تا آستانه مرگ می‌کشاند و در نهایت باعث مرگ فروشنده می‌شود. اینکه چه ایرادی هست اگر بیننده در نهایت چنین فهمی از «غیرت» را محکوم کند و چرا باید از آن تبری جست از نظر من عجیب است.

ج- فروشنده فیلمی است مردانه، من این را نه نقص که حسن فیلم می‌دانم.

د- فقط اینکه ما آنقدر که به عماد نزدیکیم و آشفتگی احساسی او را در مواجهه با ناامنی دنیای پیرامونش و در لحظه لحظه مواجهه اش با آثار به جا مانده از متعرض می‌بینیم با قربانی اصلی درگیر نیستیم. رعنا زخمی شده، تحقیر شده، به حریمش تعرض شده، شدیدن ترسیده، خوابش نمی‌برد، نمی‌تواند تنها بماند، در و همسایه او را برهنه دیده‌اند و ماجرایش را دوست و همکار شنیده‌اند. رعنا برای متوقف کردن این وضعیت حتی مایل نیست به پلیس شکایت کند؛ در عین اینکه فعالانه تلاش می‌کند سایه شوم این اتفاق را از سر زندگی شخصی و کاری‌اش دور کند. او هم درگیر آشفتگی احساسی شدیدی است که  نه فقط ما که حتی عماد هم زیاد با آن درگیر نیست(بخشی از آن احتمالا به دلیل محدودیتهای سینمای ماست).

ه- در صحنه‌های پایانی فیلم رعنا و عماد با فروشنده تنها هستند. او پیر و بیمار  در چنگشان است. عماد نمی‌تواند مرد را که کرارن عذرخواهی می‌کند رها کند و دست از تحقیرش بردارد. رعنا (قربانی‌ای که هم به نحو فیزیکی و هم روانی آسیب دیده) از عماد می‌خواهد که او را رها کند. با این که عصبی و ترسیده است سعی می‌کند به متعرض بدحال کمک کند و عماد را تهدید می‌کند تا ماجرا را برای همسر فروشنده تعریف نکند. مردانه بودن فیلم و اینکه ما درد و جراحت رعنا را چندان درک نکرده‌ایم باعث می‌شود «انسانیت» موجود در بخشش و رفتار او کمرنگ و تاحدی متاثر از عواطف آنی دیده شود. ما آنچنان که باید و شاید انتخاب او میان «آدم» بودن و «گاو» شدن را نمی‌بینیم در حالیکه با عماد تا پایان ماجرا و سقوطش به ته دره همراهیم.

و- فروشنده از جنبه‌هی گوناگون فیلم باارزشی است.

*اشاره به یکی از دیالوگهای فیلم:

-آقا یه آدم چطوری گاو می‌شه؟

+به مرور

مطالب مرتبط

درباره الی که نماینده ایران شد

Advertisements

۱ دیدگاه »

  1. بيننده said

    ديدگاه خوبى بود

RSS feed for comments on this post · TrackBack URI

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s