اصل ماجرا


چند هفته پیش وحید یامین‌پور؛ مجری  سیمای جمهوری اسلامی، در تحلیلی که از ماجرای تجاوز در دهلی نوشت، اینطور شروع کرد که: «ماجرای تجاوز جوانان به دختران جوان قصه‌ای تکراری در دنیاست…»

چند روز پیش حسن قاضیان* در تحلیلی برای وبسایت بی‌بی سی فارسی، با عنوان «نظرسنجی‌ها از تأثیر تحریم‌ها چه می‌خواهند؟» نوشته‌اش را اینطور شروع کرد که «یک ضرب المثل منسوب به فرانسوی‌ها می‌گوید آمار مثل بیکینی خانم هاست؛ همه چیز را نشان می‌دهد جز چیزهایی که آدم واقعا دلش می‌خواهد ببیند…»

اصرار دارند بگویند کلمه‌هایی مانند «مرد» در زبان و ادبیات فارسی -صرف نظر از جنسیت- اشاره به نوع بشر داشته‌اند. این  دو نوشته که به قلم دو فرد مختلف، متعلق به دو جریان فکری و رسانه‌ای مخالف، نوشته شده با ظرافت این واقعیت را به رخ می‌کشند که نه تنها کلمه‌هایی مانند «مرد» فقط به مرد‌ها اشاره داشته و دارند که حتی امروز هم به شیوه‌ای ناخودآگاه کلمه‌هایی مانند «جوان» یا «آدم» صرفن برای اشاره به مردان جوان و یا آدم‌های مرد به کار رفته‌اند. باز هر دو نوشته دیگری بودگی زن را به خوبی نشان داده اند.

گاهی که نشانه‌های جنسگرایی در بیان و قلم برخی دوستان را گوش‌زد می‌کنم دلخور می‌شوند که پلیس جنسیت شدی و ذهن مخاطبان را از اصل ماجرا منحرف می‌کنی.

* توضیحات آقای قاضیان را اینجا و اینجا بخوانید.

مفصل‌تر در این زمینه

رمزگذاری جنسیتی

زن و زبان

جنسیت و زبان (معرفی کتاب)

Advertisements

5 دیدگاه »

  1. محیا said

    من فقط یه نقدی رو وارد می‌دونم این‌جا، اون هم این‌که مثلن خود شما در مورد اون جمله‌ی نقل قول شده در متن حسین قاضیان «آدم» رو صرفن استریت‌ها در نظر گرفتی! خب منِ زن هم ممکن‌ئه در اون جمله جا بگیرم حتی و دل‌م بخواد زیر بیکینی رو ببینم.
    جنسیت، گرایش جنسی… هر کدوم به یه نوعی، هر کدوم‌مون به شکلی…

    • محیای گرامی
      دوستان ذیل این مطلب در پلاس هم به نقد شما اشاره کرده بودند و مثال را مثال مناسبی نداسته بودند. نقد شما را وارد میدانم ولی باز هم مثال یاد شده هنوز بخش زیادی از زنان را داخل آدم حساب نکرده است در عین اینکه این مثل فرانسوی جنسگرا، که در یک متن فارسی در رابطه با آمار و اقتصاد و سیاست به بازتولید کلیشه های جنسیتی پرداخته است از تصویرسازی با محوریت بدن زنان صرفن برای ایجاد جذابیت نوشته خرج کرده، که به نظر من از مصادیق استفاده ابزاری است.

      • محیا said

        درسته، من با نوشته‌ی شما در مورد جنسیت‌زده بودن این زبان کاملن موافقم و توضیحات بعدی که در این کامنت دادید رو هم می‌پذیرم. صرفن دارم می‌گم شما هم توی این نوشته یه اقلیتی از زنان رو در نظر نگرفتید! و فکر می‌کنم همون‌طور که ممکنه در ترجمه‌ی اون مثل فرانسوی به طور ناآگاهانه از «آدم» به جای «مرد» استفاده شده باشه، احتمالن این در نظر نگرفتن گرایش جنسی توسط شما هم ناخودآگاه بوده، فقط فکر می‌کنم یه چیزایی انقد ریشه‌داره، یا انقد به نظرمون ریز می‌آد که در نظرشون نمی‌گیریم، توی حرف زدن و نوشتن‌مون. راه‌ش هم اتفاقن دقیقن به نظرم همین کاری‌ئه که شما کردید، نقد این رفتار و زبان. و خب به نظرم تذکر من هم از همین دسته بود. وگرنه واضح‌ئه که با هیچ بخش دیگه‌ای از این نوشته هیچ مشکلی ندارم 🙂 ممنون بابت توضیح

  2. کنعان said

    در قرآن واسه خدا از ضمیر مذکر استفاده شده،
    بدون شرح

  3. حبيب said

    اول. آيا شما فك مي كنيد اين دو دوست به عمد چنين كلماتي را انمتخاب كرده اند يا پس زمينه ذهني شان است؟ دوم. بنظرم در نگاه برادر وحيد اينكه از كلمه مرد استفاده تشده نوعي حيا و يا شرم از اينكه مردان چنين كاري كرده اند پس جوانان را مي آورد كه نشان دهد جاهل بوده اند سوم. درنگاه برادر دوم اصلا نمي توان چنين برداشتي از كلمه آدم داشت.همين

RSS feed for comments on this post · TrackBack URI

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s