تربچه و سینه مرغ


الف- قبلن هم این جمله مایروف را نقل کرده بودم که به درستی اشاره می‌کند: «بیشترین درس‌ها را زمانی می‌آموزیم که کسی قصد آموزش به ما را ندارد». دلیل این واقعیت آموزشی را نمی‌دانیم. شاید آزادی در انتخاب آنچه مایل هستیم یادبگیریم یا ببینیم در یادگیری و تاثیرپذیری ما موثر است. شاید شرایط غیررسمی و غیرآموزشی توجه ما را بیشتر جلب می‌کند. شاید راحتی و لذتی که در شرایط غیررسمی و غیرکلاسی داریم به پایداری آموزشمان کمک می‌کند. شاید… به هرحال قدرت و قوت آموزش‌های غیررسمی روشن است. اینکه ما ناگزیر از برگزاری کلاس‌های رسمی برای برخی دروس هستیم درست؛ اما تاکید برخی فلاسفه آموزش و پرورش بر توجه به این اصل مهم آموزشی و انتقاد از بی‌توجه به آن نیز کاملن موجه به نظر می‌رسد. والدین و معلمان باید به خلق موقعیت‌های غیررسمی برای آموزش اهمیت بدهند.

 از محاسن نوشته‌های فلاسفه فمینیست یکی هم آن  که در راستای انتقاداتشان به نوشته های فلسفی پر از قانون و نظریات انتزاعی، نوشته های تئوریکشان پر از مثال و راهکارهای عملی و انضمامی است:

ب- در خانواده‌هایی که بچه دار هستند معمولن تلاش می‌کنند (باید تلاش کنند) همه اعضای خانواده برخی وعده‌های غذایی را با هم بگذرانند. سفره/میز شام در منزل یا زنگ ناهار در مدارس یکی از بهترین موقعیت‌هایی است که می‌تواند درجهت آموزش‌های غیررسمی مورد استفاده قرار بگیرد. مادر/پدر که تا آمدن پدر/مادر صبرمی‌کند. پدر/مادری که برای منتظر نگذاشتن خانواده خودش را به موقع می‌رساند. مادر/پدری که برای چیدن و جمع کردن سفره بین کودکان تقسیم کار می‌کند. پدر/مادری که نسبت به غذا خوردن بچه‌ها حساسیت نشان می‌دهد. مادر/پدری که شرایط یک غذای سالم و کامل برای کودک را در نظر می‌گیرد و همزمان به او می‌آموزاند. پدر/مادری که مثلن می‌داند همسرش تربچه یا سینه مرغ دوست دارد و موقع خوردن غذا نسبت به آن توجه نشان می‌دهد و…

معلمی که زنگ ناهار سعی می‌کند با شاگردانش غذا بخورد. به آن‌ها نزدیک و صمیمی شود*. در مورد غذا‌ها با آن‌ها صحبت کند. ازشان بخواهد غذایی درست کنند و به مدرسه بیاورند یا درمدرسه و با آنها آشپزی کند…

میز یا سفره غذا یک کلاس درس تمام عیار است برای آموزش عشق، مراقبت، مسئولیت پذیری، مراعات، سلامت، اقتصاد، شکستن کلیشه‌های جنسیتی و… وقتی مادر تعمدن نمکدان سرسفره نمی‌آورد. وقتی/لحنی که پدر تقاضای نمک می‌کند یا پدری که خودش برمی‌خیزد و نمک می‌آورد. مادری که درباره نمک توضیح می‌دهد. پدری که منصرف می‌شود…

ج- بازی‌های گروهی چه در خانه و چه در مدرسه می‌توانند در خلق موقعیتهای آموزش غیر رسمی خاصه در امور اخلاقی، روابط اجتماعی و سلامت فردی یاری رسان باشند. در اغلب بازی‌های گروهی، به لطائف الحیل، روحیه رقابت‌جویی و برتری طلبی تقویت می‌شوند حال آنکه می‌توان بازی‌های جدیدی تعریف کرد و در آن‌ها اعتماد، صداقت، مدارا، گذشت، اولویت دادن به دوستی و امثال آن را پروراند.*در حالیکه سیستم آموزشی میتنی برنمره و مسابقات ورزشی بین کلاسها و یا مدارس کارکردی دقیقن عکس و تاثیر منفی بر روحیات و اخلاق دانش آموزان به دنبال خواهند داشت.

از منظری دیگر بازی‌ها می‌توانند به عنوان منابع غنی ایجاد حس شادی و خوشی(ولو موقت) تا بزرگسالی و یا حتی کهنسالی همراه آدم‌ها باشند: «وقتی بدن بازی می‌کند، روح می‌گوید: ممنونم»

د- از دیگر موقعیت‌هایی که می‌توان از آن برای آموزش غیرمستقیم در خانه و هم در مدرسه استفاده کرد، مطالعه گروهی شعر یا داستان با صدای بلند است. محتوای این مطالعه خانوادگی/کلاسی می‌تواند به فراخور سن و علاقه جمع انتخاب شود. لذت‌ها، شوخی‌ها، تقلید صدا یا تقسیم نقش ها، میتوانند مفاهیم و مهارتهای فراوانی را به اعضای مشارکت کننده -به ویژه اگر متعلق به گروه سنی های مختلف باشند- منتقل کنند:علاقه به کتاب و عادت به کتابخوانی، آموزش دستور زبان، نحوه تلفظ صحیح کلمات، اصلاح شیوه سخن گفتن، بزرگ شدن دایره لغات، آشنا شدن با تنوع آدم‌ها و سبک‌های زندگی، افزایش اعتماد به نفس کودک و ایجاد حس امنیت و صمیمیت در کودک و میان اعضای خانه و مدرسه از جمله دستاوردهایی است که در خلق چنین موقعیتهایی بدست می‌آید.  پرورش گل و گیاه یا حیوانات خانگی هم که پیشتر به آن پرداختیم*به خوبی میتوانند زمینه را برای چنین وضعیتهای آموزشی غیررسمی فراهم کنند.

 پانوشت‌ها

*صمیمیت یکی از مهم‌ترین اصولی است که مورد توجه فمینیستهایی که در حوزه آموزش و پرورش فعالیت می‌کنند قرار می‌گیرد چندان که معتقدند برنامه ریزان مدارس باید تلاش کنند معلم/معلمین ثابتی را برای چندسال با گروه مشخصی از دانش آموزران همراه کنند تا امکان ارتباط عمیق تری بین آن‌ها فراهم شود.

* فیلم مستند کودکانی سرشار از زندگی ماجراهای یک معلم ژاپنی و شاگردانش را روایت می‌کند و به الگویی که فمینیست ها از آن حرف می‌زنند بسیار نزدیک است.  از این مسیر می‌توانید آن را تماشا کنید.

*رک: نیک‌بختی III؛ خانهII: طبیعت

مطالب مرتبط

مراقبت طبیعیII

مجموعه یادداشتهای مربوط به نیک‌بختی و آموزش

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s