سوسن خانم


مادر و پدر تحصیل‌کرده و متدینی تعریف می‌کردند که در مصاحبه ورودی مقطع پیش دبستانی یکی از این مدارس غیرانتفاعی اسلامی، از پسرکشان پرسیده‌اند: «خب عزیزم، حالا می‌تونی آهنگ سوسن خانوم رو برامون بخونی؟» پسرک که بلد نبوده هرچه از این و آن شنیده بوده می‌خواند و بعد از اتمام مصاحبه با دلخوری به مادرش گله می‌کند که: «من هی بهتون می‌گم ماهواره بخرید، نمی‌خرید… ازم سوسن خانوم پرسیدن و من درست بلد نبودم…اگه قبول نشم تقصیر شماست»  و قبول هم نشد.

مدارس غیرانتفاعی‌ای که تحت عنوان مدارس اسلامی شناخته می‌شوند، امکانات بسیار خوب و کادر علمی مجربی در اختیار دارند و آمار قبولی کنکورشان معمولن بالاست. به همین دلیل هم طرفداران فراوانی دارند. یکبار از مادری که نگران پذیرفته شدن فرزندش در یکی از همین مدارس مشهور بود (حال آنکه فرزندش در آزمون مدارس فرزانگان/تیزهوشان پذیرفته شده بود) پرسیدم این همه اصرار برای چیست؟ کشورمان که بحمدلله اسلامی است و مفاد کتابهای درسی هم روز به روز اسلامی‌تر می‌شود و قرار است به هر مدرسه‌ای هم یک مشاور روحانی بفرستند و بچه‌های تیزهوشان هم که خوب کنکور قبول می‌شوند… مادر که فرزند کوچکش هم در یکی از همین مدارس درس می‌خواند گفت: «حلقه دوستان بچه هام برام خیلی مهم هستند، نمی‌خوام از بچه‌ها چیزهایی بشنوند که خیلی متفاوت باشد با آنچه در خانواده می‌بینند و می‌شنوند…»

نه اینکه ماجرا منحصر به خانواده‌های مذهبی باشد که نقطه مقابل آن را هم کمابیش از جانب والدینی که از ایران مهاجرت کرده‌اند شنیده/خوانده‌ام، همینکه می‌ترسند بچه‌هایشان چیزهایی ببینند و بشنود که با آنچه در خانه هست متفاوت باشد و برایشان سوال ایجاد شود و «ذهن‌شان مشغول».

الف– نظام آموزش عمومی ما واقعن فشل است. (نه اینکه آموزش عالی مان نباشد، که هرچه آدم پیش‌تر برود، بیشتر متوجه می‌شود که چه کج و معوج و اشتباه آموزش دیده‌ایم و چه ضروریاتی نادیده گرفته شده و چه بی‌جا بر روی اضافاتی تاکید شده است) اما اینکه خود ما هم بر این کژی‌ها و کاستی‌ها بیافزاییم ظلم مضاعفی است در حق کودکانی که حق دارند ببینند، بشنوند، بپرسند، نقد کنند و بفهمند. آموزش تفکر نقدی به کودکان از جمله مباحثی است که در حد حرف، زیاد به آن پرداخته می‌شود. اینکه از‌‌ همان ابتدا پرسیدن و اندیشیدن را به کودکانمان بیاموزیم. اصول و مبانی گفتن و شنیدن و نقد را. این روش که از شیوه گفتگوهای سقراطی الهام گرفته شده است، تلاش می‌کند تا به دانش آموزان اصول و مهارتهای پرسشگری و سنجشگری را بیاموزد.

ب-  از سوی دیگر نظریه پردازان زنانه نگر در حوزه آموزش هم معتقدند که به‌‌ همان میزان که  بر آموزش تفکر نقدی تاکید می‌کنیم، باید بر آموزش پرواداری و مراقبت نیز تاکید کنیم. کودکان ما باید توجه به دیگری و نیاز‌هایش را به عنوان یک ارزش اخلاقی بیاموزند. لازم است به کودکانمان بیاموزیم «دیگران» را در رشد و فعلیت بخشیدن به استعداد‌ها و اندیشه‌هایشان کمک کنند. تاکید می‌کنند این آموزش باید از خانه آغاز( گمان نکنم آموزش تفکر نقدی را هم بتوان خارج از خانه شروع کرد) و در مدارس پیگیری شود، آنهم نه با امر و نهی که با مشارکت، گفتگو و تمرین در ارتباطی دو سویه میان والدین/آموزگاران و کودکان. باید ارزش رابطه با دیگران را به بچه ها بیاموزیم و نشانشان بدهیم انسان بیش از آنکه فردی خودمختار باشد موجودی ارتباطی است، ارتباطاتی که باید در پرورش، غنا و رشد کیفی آن‌ها کوشید. بنابراین باید دیگری را شناخت، به او نزدیک شد، به او گوش کرد، نیاز‌هایش را فهمید و به آن‌ها پاسخ هوشمندانه و رشددهنده داد.

ج- مدتی پیش برحسب اتفاق به نظرات جان راسکین درباره لزوم آموزش طراحی به کودکان برخوردم. راسکین طراحی را هم‌طراز با خواندن و نوشتن برای کودکان ضروری می‌داند، نه به این دلیل که همگان باید بیاموزند که نقاش بشوند، بلکه به این دلیل که باید بیاموزند خوب و دقیق و با تامل ببینند. بیاموزند که چیزها همانی نیستند که در نگاه گذری و نظری می‌بینیم، بیاموزند که سایه روشنی ها را دریابند و دقت کنند به حاشیه ها، چیزها/کسانیکه در تاریکی نشسته اند، به آنچه به راحتی پیدا نیست ولی هست. او می‌خواست آدمیان متوجه باشند، عوض اینکه ببینند. «چیزهای باارزش را باید دید و تعمق کرد، نه اینکه با شتاب از کنارشان عبور کرد. گلوله‌ای که به سرعت می‌رود لطفی ندارد، و انسان اگر واقعن انسان است، از حرکت آرام زیانی نمی‌بیند؛ چون سربلندی‌اش ابداً در رفتن نیست، بلکه در بودن است».

 جان کلام اینکه لطف و دلسوزی ما نسبت به  کودکان و جامعه‌مان نیست اگر چشم و گوش‌ بچه‌ها را می‌بندیم.

مطالب مرتبط

فیلسوف بدون ‌نقطه

خوابگاه دختران

آموزش

آنچه مادران باید بخوانند

مطالعات خانواده

 

Advertisements

4 دیدگاه »

  1. sabz said

    میبخشید کتابی درباره روابط اجتماعی میشناسید؟

    • سبز گرامی
      کتاب‌هایی درباره آیین گفتگو وجود دارد اما تصور می‌کنم بهترین راهنمایی را می‌توانید از یک مشاور/ روانشناس خوب دریافت کنید.
      پاینده و پوینده باشید

  2. سورمه said

    خیلی با مطلب شما موافقم
    به خصوص اینکه همین بچه ها اگر واقعن چشم و گوششون بسته موند فردا که وارد اجتماع شدن یا از فهمیدن دنیای واقعی ضربه می خورن و یا اگر ضربه هم نخورن ممکنه تمام اعتمادشون رو نسبت به پدر و مادر از دست بدن

  3. نسرین said

    لایک به آقای راسکین.چه توصیه ی خوبی کرده

RSS feed for comments on this post · TrackBack URI

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s