دی‌دی‌ها و بهایا‌ها*


الف- تمدن عظیم یونان باستان از نظر تکنولوژی بسیار ابتدایی باقی مانده بود. هیچ کس به تکنیک‌های ساده برای آسان کردن کسب و کار و فعالیتهای بدنی نمی‌اندیشید. این سکون و عدم پیشرفت به سادگی معلول نهاد برده داری بود. نوابغ و مردان عالی رتبه آتنی وقت خود را صرف تفریح و خوشگذرانی و قدم زدن و صحبت کردن درباره اینکه «خیر» چیست و «خوبی» کدام است می‌کردند بدون اینکه هرگز نگران امور منزل باشند. اصلن حکمت خلقت برده‌ها رشد حکمت در میان شهروندان آتنی بوده است. ارسطو معتقد بود «برخی از مردم ذاتن برده‌اند». فیلسوفان ما همه برده داشته‌اند «افلاطون به پنج برده مورد علاقه‌اش اشاره می‌کند و ارسطو ظاهرن چهارده برده داشته است»… از زمان افلاطون و ارسطو قرن‌ها گذشته. باور عریان به نهاد برده داری منسوخ شده و اکنون خودش در بسته بندی‌های متفاوت و فریبنده‌ای عرضه می‌کند که بازشناختنش را دشوار کرده است و البته موضوع این نوشته نیست. امروز به خاطر رودربایستی با خودمان، به عنوان یکی از ابنا بشر هم شده، شرم داریم با این صراحت بگوییم بعضی‌ها ذاتن برده‌اند.

 ب- اینجا که من هستم اینطور به نظر نمی‌رسد. قوانین را دور بریزید. شهادت می‌دهم که بدون هیچ بزک و دوزکی، در این مملکت اینطور پذیرفته شده است که بعضی‌ها ذاتن برده‌اند و آن بعضی‌ها سرسختانه به این بردگی راضی. اربابانشان را ستایش می‌کنند و جوابشان به استیصال و درماندگی شمای نوعی در باور به اینکه «طوری عمل کن که انسان را، خواه شخص خودت خواه دیگری، همواره غایت بدانی و هرگز وسیله محض به شمار نیاوری» پوزخندی از سر تحقیر است. در هند تکنولوژی زندگی روزمره همچنان بسیار ابتدایی باقی مانده است. به‌‌ همان دلیل که در یونان باستان. تا زمانیکه زن ها/مردهایی هستند، که در ازای مبلغی ناچیز، هر کاری می‌کنند و هر باری می‌برند، چه نیازی به صرف هزینه برای بهینه کردن کیفیت زندگی. اساسن یکی از جاذبه‌های اینجا برای خانواده‌های ایرانی (اغلب کارمندان دولت ایران) وجود همین سرونت هاست که آشپزخانه‌های کوچک خانه‌های هندی متناسب با شان آن‌ها ساخته شده است.

 می‌شود زاغه نشین‌های راضی به وضع خود را ندیده گرفت. از کنارشان رد نشد. می‌شود به کودکان گدای خیابانی غذا و لباس داد در عوض پول. کارگری و باربری عار نیست و زن و مرد نمی‌شناسد- بماند که چون زن‌ها از انسان پست ترند کارهای سنگین‌تر به دوش آنهاست. اصلن حق باشماست، تکنولوژی بیاید بیکاران و گرسنگان بیشتر خواهند شد و رنج فلک زدگان برای عبور از این مرحله مشقت بار حیات دشوار‌تر. می‌شود چشم‌ها را بست به روی شهر دهلی و سنگدلی که آدمیزاد نسبت به خودش، و دیگریِ به وزن خودش انسان، دارد بسکه همه چیز طبیعی است و جماعت دل به نشاط.

 ج- اما خودمان را چه کنیم؟ آن‌ها که خاکسارانه و با طیب خاطر از قِبل این ضعف تکنولوژی نان می‌خورند، ما را در وضعیت دشواری قرار می‌دهند. آن‌ها که خیلی صریح‌تر از تحمل انسان جدید ابزارند… دی‌دی برای شما غذا می‌پزد، خانه و اتاقتان را تمیز می‌کند. ظرف‌ها و لباس‌هایتان را می‌شوید. لباس‌ها را با اتوی زغالی(برق پر هزینه است) اتو می‌کند. لازم باشد کارهای سنگین انجام می‌دهد و به خاطر شما با بقیه دی‌دی‌ها می‌جنگد. مریض و محتاج باشد «طلب» مساعدت دارد. دغلبازی‌هایش رقت انگیز است وگاهی هنرهای خاصش در ماساژ و آراستن و پیراستن تن به شما تحمیل می‌شود ؛دست‌های زبری که مدام این واقعیت را یادآوری می‌کنند که دارید از آدمی به عنوان وسیله استفاده می‌کنید.

 با تمامت فرهنگ و سنت ریشه دار این مردم نمی‌توان جنگید، ولی می‌شود به اندازه یک نفر در آن شریک نشد. این رابطه ورای بده بستان اقتصادی‌اش روح کثیفی دارد… هر قدر هم که آن‌ها راضی و مشتاق باشند و شما خیال کنید دارید با سپردن کارهای ساده شخصی به دی‌دی و دادن ده بیست روپیه اضافه به او / خودتان حالی می‌دهید در راستای اخلاق، شفقت، همدلی و مراقبت، که اگر شما نباشید بچه‌های این فلان و زندگی‌اش بهمان… این رابطه بیمار است. بیماری و آلودگی در چشمان متواضعانه- پرنخوت شما و پلک‌های فروافتاده دی‌دی موج می‌زند. در ساده لوحی خیرخواهانه شما و برق چشمان او. در احساس قدرتی که او مایل است به شما بدهد و لذتی که بابت نجات او مایلید ببرید. همه این‌ها ستمگری و ستم کِشی را زیر پوستی منتشر می‌کند. شما انسان را رعایت نکرده‌اید، نه خودتان را و نه او را. شما سرشت مشترک انسانی خود و او را حاشا می‌کنید و متقابلن او از شما را؛ دقیقن همان‌زمان که به خاطر مشکلات دی‌دی بغض می‌کنید، دستهای زبر و سیاه او را در دست می‌گیرید و او را که کوچک و کوتاه است در آغوش می‌کشید، به او پول می‌دهید و خیال می‌کنید فرشته نجات  اویید.

گاهی به نظرم می‌رسد کاش آدمی شفقت و مراقبت و دلسوزی‌اش را برای «خودش» خرج می‌کرد و به جای دیگری به خودش لطف و شفقت داشت، از خودش مراقبت می‌کرد، ظرف‌هایش را می‌شست، خانه‌اش را جارو می‌زد و در عوض از این مهلکه جان به در می‌برد.

*دی‌دی (दीदी/ diidii )در زبان هندی به معنای خواهر بزرگ‌تر و بهایا (भैया/ bhaiyaa) به معنای برادر بزرگ‌تر است که در گفتار روزمره به جای خانم و آقا استفاده می‌شود. مرتبه پایین تری از مادام و سر انگلیسی دارد که برای خطاب قرار دادن مودبانه کابرد دارد. در فضاهای خوابگاه/دانشگاه  بچه‌ها خانم‌ها و آقایانی که کارهای خدماتی انجام می‌دهند را دی‌دی و بهایا خطاب می‌کنند، الباقی هم سِر و مادام هستند طبعن.

مطالب مرتبط

ریتا و بافتارباوری اخلاقی

هریکی اندکی

Advertisements

4 دیدگاه »

  1. مهران نوری said

    در مورد چیزایی که درباره ی یونان گفتی ،فکر خودتِ یا از منبعی استفاده کردی؟ برام جالب بود. من دارم رو فیزیک ارسطو کار می کنم. یه مورخ تاریخ فیزیک میگه :در کل یونانی ها از لحاظ تکنیکی با آدمایی که 2000 سال پیش از اونا زندگی می کردند، تفاوت چندانی نداشتن.

    • آقای نوری گرامی
      شخصن کار تحقیقی روی تکنولوژی در یونان باستان انجام ندادم و این اشاره به وضعیت تکنولوژی و تعداد برده های افلاطون و ارسطو را در کتاب اخلاق نوشته دیو رابینسون و کریس گارات،ترجمه علی اکبر عبدل آبادی خوانده ام.

  2. elaheh said

    این شفقت و دلسوزی چیز جالبی است و شاید علتی باشد برای کارهای به اصطلاح خیری که بعضی از ما انجام می دهیم.

    • الهه جان
      در آن زمینه ای که احتمالن مدنظر تو باشد گاهی اوضاع بدتر است. کسانی که ممکن است متعلق به هر تیپ فکری باشند، به بهانه کار خیر و شفقت و رافت، آدمیان را، اعم از مدد کار و مدد جو، ابزار سیاسی کاری خود می کنند.

RSS feed for comments on this post · TrackBack URI

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s