همیشه سه نقطه…


الف- حرف‌هایی هست برای نگفتن و دردهایی برای نهفتن، چیزهایی از جنس دغدغه‌های نوجوانی که برای کسانی هنوز دغدغه مانده است و هر از چندگاهی، زیر چرخ سنگین روزمرگی قلقلکشان می‌دهد. درگیری آدم‌ها با این دغدغه‌ها چیزی از جنس «راز» است که از «مسئله» شدن تن می‌زند. اگر زمانی به دست کسانی، که به وجود «راز» بی‌اعتقادند، تبدیل به مسئله شود، جامه ابتذال می‌پوشد. گام اول در مسئله شدن به کلام/ به کلمه درآورده شدن است و این عبور از نخستین سراشیبی است. وقتی با کسی از این دغدغه‌ها سخن می‌گویی اگر کوتاه فکر‌تر از تو باشد، لباس تنگ اندیشه‌اش را برتن رازهای تو می‌پوشاند و با خنده یا نصیحت‌هایش گند می‌زند به هیکل «راز»؛ اگر هم‌قد تو باشد، پر می‌شود از تشویش و اضطراب و اگر از تو بلندقد‌تر باشد فقط می‌تواند لبخند بزند، چراکه می‌داند حرف زدن از «راز» مادامیکه «راز» است ممکن نیست. از «راز» نمی‌شود در تلویزیون حرف زد، روی «راز» نمی‌شود کار تحقیقی کرد، از «راز» نمی‌شود پست وبلاگی نوشت، «راز» را نمی‌توان اندازه گرفت. «راز» متولی ندارد. با خودت درباره راز‌هایت حرف بزن و صدای خودت را ضبط کن. صدای خودت را که گوش کنی، خواهی دید، این آنچیزی نبود که تو می‌خواستی بگویی، وجود«راز» در این صدا عدمیده است. در این به زبان آمدن، چیزی تبخیر شده است.

ب-  رازهای هر آدمی متعلق به خود اوست، نباید لو دادشان. نباید اینطرف و آنطرف جار زد. زهرای نازنین جایی در پاسخ به دوست نوجوان مضطربی نوشته بود: «جهان از ابتدای خلق بشر خیلی خیلی کند پیشرفته است و سهم ما این وسط، هر قدر هم بزرگ باشیم، چیزی نزدیک به صفر است، همه مثل تو هستند ولی بعضی‌ها خیلی درموردش سروصدا می‌کنند، ما دست کم می‌توانیم سکوت کنیم تا در آرامش جهان سهمی داشته باشیم…»، من این حرف زهرا را در مواجهه با راز صد درصد می‌پذیرم، چراکه در حل «مسئله»، جمع شدن‌‌ همان نزدیک به صفرهاست که ما را پیش برده است، اما در مواجهه با «راز»، هرکس باید خودش از صفر و کاملن صفر شروع کند. این همه هیاهو، از سوی دو قطب ِمتضادِ مخالفان با سکوت درباره راز، که‌ در نهایت صداقت هم جنبه نمایشی به خود می‌گیرد، کشنده است. گفتن جملاتی و نقطه گذاشتن آخر آن جمله! آخر راز‌ها همیشه سه نقطه است.

ج- تجربیات خاص زمانی-مکانی، شرایط اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، مطالعاتی و سنخ روانی آدم‌ها در درک یگانه‌شان از «راز» موثر است. چه اصراری به اطلاع رسانی خانه به خانه درباره «رازی» که با به کلام درآمدن، دیگر «راز» نیست و به قولی حتی گزاره‌هایی نامفهوم است. نباید از «راز» حرف زد و کسی هم نباید حق داشته باشد از تو درباره زار‌هایت پرس و جو کند، برنامه تلویزیونی یا اداره گزینش فلان نهاد و موسسه باشد یا استادی بزرگوار یا خواستگاری محترم یا دوستی نزدیک و یا حتی مادری نگران. نه خود انسان و نه هیچ کس دیگری نباید از ترس هیچ کس و هیچ چیزی کمر به قتل‌عام رازها یش ببندد که در نهایت همه اسیری است.

د- شاید تنها ابزار بیان راز و رهایی از رنج ِتنهایی مواجهه با آن، هنر باشد، صدر همه‌شان موسیقی…

 مطالب مرتبط

برکت اضطراب، پارادوکس و پریشانی

غر مثل غبار

آگاهی و گشادگی

Advertisements

4 دیدگاه »

  1. محمد said

    زنده باد
    ياد دكتر حكمت هم بخير يادتان ميايد؟
    مسئله چيست؟

    • محمد آقای گرامی
      اتفاقن موقع نوشتن این مطلب دنبال کتاب گشتم و پیدایش نکردم. حافظه غیرقابل اعتمادم به من میگفت آن کتاب کاری به «راز» نداشت، بلکه بیشتر حول محور «مسئله» و مسئله مند بودن می‌گشت بدون اصرار و تلاش برای پاسخ. یعنی تفکیک راز و مسئله نبود. شاید مسئله همان راز بود و غیر ان اصلن محلی از اعراب نداشت. تنها جمله ای هم که ازش در خاطرم مانده این جمله بود که «پاسخ ها طناب دار مسئله ها هستند» .
      شاید هم من درست به خاطر نمی آورم…بیشتر نگاه دوباره ای به آرا گابریل مارسل کردم موقع نوشتن این، اینهم یادم امد که در جلسه نقد کتاب، از دکتر نسبت نظرش را با مارسل پرسیدم که جواب ایشان یادم نیست!

      حتی اگر اشتباه کرده باشم و نظر دکتر حکمت هم دقیقن همین بوده باشد، فکر میکنم نظرن و عملن به نتایج و ولوازم حرفشان پایبند نبودند.

  2. M.J.Veisi said

    Terrific

    Remind me Wittgenstein’s excellent words: What we cannot speak about, we must pass over in silence

    • آقای ویسی گرامی
      با احتیاط ِیک ویتگنشتاین نابلد می گویم که من هم شدیدن مایلم حرف او را اینطور بفهمم.

RSS feed for comments on this post · TrackBack URI

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s