گزارش یک جشن: تلویزیونی برای ندیدن


کیفیت نزولی و کمیت صعودی تولیدات تلویزیونی ایران چنان شتاب هولناکی دارد که در رقابت با  شبکه‌های خارجی توجه خاصی را بر نمی‌انگیزد، آنقدر که ماهواره های جمع آوری شده در کمتر از یک روز تجدید می شوند. چند سالی هم هست که ظاهراً برنامه ریزان سیمای ملی، قشر خاصی از مخاطبان وفادار خود را شناسایی کرده‌اند و تنها برای همان‌ها برنامه می‌سازند. انبوه سریال‌های آبکی از لحاظ ساخت با ادعاهای فرا-انسانی و دهان پرکن از لحاظ محتوا؛ برنامه‌های روان‌شناسی که مشکلات کلان اجتماعی را به دشواریهای فردی تقلیل می‌دهند؛ برنامه‌های خبری وهم آشپزی که به لحاظ فرم و گاهی حتی اسم، رونوشت از شبکه‌های ماهواره ای‌اند؛ هزاران مسابقه تلویزیونی و صد‌ها گونه اس‌ام اس بازی برای نظر سنجی و شرکت در مسابقه که ظاهرن بناست «وجهه ملی» و مخاطب محور بودن دغدغه های رسانه را نشان دهد و هر از چند گاهی هم شُکی، حبابی، گره ای، سرابی چیزی می سازند تا رخت و ریخت و باورها و سبک‌زندگی جماعتی را«مسخره»کنند.

 در ماه رمضان قرار است این رسانه خلاق و توانمند برنامه‌های ویژه‌ای داشته باشد و روزهای بلند رمضان تابستانی را پر و پر-بار کند. سریال‌های اجتماعی و ارواحی و سیروس گرجستانی ایی؛ برنامه‌های مجری محور و سخنرانی، دعا و مناجات، مصاحبه‌های اختصاصی با آمریکایی‌ها و انگلیسی‌هایی که تازه مسلمان شده‌اند و برای ما تعریف می کنند چه بهشتی و در چه یهشتی زندگی می کنیم و از همه اسفبار‌تر برنامه‌های کودک… ظاهرن دستورکار آقایان این باشد که به داد نسل بعد از نسل جوانهایی که گفته می‌شد در دوران خاتمی و به خاطر کوتاهی‌های او «دین گریز» شده‌اند برسند؛ چرا که آنها  تحت تاثیر رسانه‌های غربی و دنیای مجازی «دین ستیز» ی پیشه کرده‌اند. طبیعتن بر عهده این رسانه است که با غنیمت شمردن فرصت رمضان و نیاز مردم به دانستن وقت اذان برای افطار و سحر، طی برنامه‌های بلند مدت (برنامه سازی برای کودکان) و کوتاه مدت با تاثیرات مقطعی، به مبارزه با این بلایی که بر سرمان آورده‌اند بپردازد:

– سخنرانی‌ها و سخنران‌های کلاسیک (معمولن روحانیون) که مخاطبان خودشان را دارند همراه سخنران‌های نوی پرمدعا و نسبتن خوشتیپ با ادا و اطوارهای خاص که با سروظاهر مدرن، با آب و تاب و تبلت و نظر سنجی‌های پیامکی  به دغدغه‌های مورد تایید می‌پردازند و به نتایج از پیش مشخص می‌رسند.

-تکلیف سریال‌ها هم که معلوم است: آدمهایی با مرزهای مشخص و نورهای مرئی که  سیاه و یا سفیدند، آنهم با معیارهای رنگ‌شناسی مشاوران مذهبی ثابت این سریالها: و خاکستری اسمی بی مسماست پرداخته ذهنهای مغرض. آدمهای سفید این سریال‌ها و اتفاقاتی که رخ می‌دهد معمولن مابازاء خارجی ندارند و تنها هدف ایجاد ترس است. مدل دیگرش هم اینطور است که آدمهایی را از اوج عزت به مدت بیست و نه روز به لجن می‌کشند و شب آخر پاک تحویل می‌دهند. مسیر سقوط مشخص است اما اسباب آن هربار بنا به روح زمانه فرق می‌کند، این دفعه ظاهرن اینترنت و کامپیو‌تر و کافی شاپ و دوست پسر مسببان سقوط یک فرشته‌اند. هر سال یک سریال هم برای تغییر فضا  می سازند که سیروس گرجستانی است و زیرشلواری و فحاشی و فقر و پشت هم اندازی و دویدن پی یک لقمه نان و عروسی و جهاز و…

 – اما سحر‌ها اگر حوصله ادبیات دل آشوب کن آقای جمشیدی را نداشتید، امسال می توانید سری به شبکه دوم بزنید که  برای سحر اولی‌ها برنامه ویژه ساخته است. مادری را ببینید که با افتخار دو دختر خرسال محجبش را در آغوش گرفته و دسته جمعی دعای سحر می‌خوانند به عربی و بدون غلط… دختر بچه هفت ساله‌ای را ببینید که در تماس تلفنی با افتخار می‌گوید که دو سال است همه روزه‌هایش را گرفته. دخترکان چادر به سر خردسال را ببینید که خاله برایشان قصهٔ پر از پند و اندرز درباره کمک به یتیمان می‌خواند و وقتی آخر قصه ازشان می‌پرسد می‌دانند یتیم یعنی چه؟ یک صدا اعتراف می‌کنند که «ن-َ-َ-َخیر!».

حاصل صرف ساعتها وقت (و شاید فکر) و هزینه‌های فراوان برای«پکیج متفاوت سیما در رمضان» در یک جمله: رواج قشری‌گری و تاکید و تایید  تنبلی ذهنی و تعطیل عقل است. خط کشی‌های روشن و پر رنگ میان آدم‌ها و ترویج سنجه‌های نادرست حتی برای کودکان… تغافل بیمارگونه از آنچه هست و دلایل واقعی‌اش و پرو بال دادن به توهمات گروهی خاص از آنچه باید باشد. حذف همه دیگران ِ صاحب نقد و نظر و جستجوی نخ‌های نازک برای سرپا ایستادن. طفره رفتن از بازنگری مبنایی و باز-تحمیل نسل به نسل قرائت‌های معیوب و سست از باورهای دینی. بزک کردن باورهای کهنه و غلط با ابزار مدرن و نشخوار هر ساله آن…

اینجاست که آدم دلش برای بی‌ادعایی رادیو تنگ می‌شود و حق می‌دهد به کسی که تلویزیون  را از «مبطلات روزه» دانسته بود.

مطالب مرتبط

بلوغ دختران

مسجد و منبر

جنسگرایی در برنامه‌های کودک تلویزیون

Advertisements

3 دیدگاه »

  1. علیرضا said

    نمی دانم این ویدیوی مربوط به جشن نیمه شعبان را دیده اید یا نه ولی مخصوصاً خوب است تا آخر دیده شود چون ورود زنان به صحنه در پایان برنامه ابتذال و تناقض ماجرا را بیشتر هم می کند.

  2. علیرضا said

  3. elham said

    خیلی عالی بود.

RSS feed for comments on this post · TrackBack URI

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s