پرنده‌های رنگ شده


در داستان پرنده رنگ شده، فردی پرنده باز، پرنده نامشخصی را با رنگ آمیزی پر‌هایش به شکل پرنده زیبایی از تیره دیگر درمی آورد و در قفس نگه می‌دارد. سرانجام این پرنده بدلی در نتیجه حسادت پرنده‌های طبیعی آن تیره نابود می‌شود. مری دیلی از این داستان جور دیگری استفاده می کند. او با وارونه کردن ماجرا و اطلاق این تمثیل به زنان می‌گوید اینجا آسیب اصلی متوجه پرنده‌های طبیعی است که نماد زنان سرکش هستند، نه پرنده رنگ آمیزی شده که‌‌ همان زن خانگی و دست آموز است. او پرندگان رنگ آمیزی شده را زنانی می‌داند که اجازه می‌دهند «بابا» آنان را غرق تجمل کند، با ابزار مصنوعی بزک و معطر کند و در پوشش‌های تنگ و چسبان به بند بکشد. همین زنان به تشویق «بابا» مامور نابودی زنان طبیعی می‌شوند، یعنی زنانی که از تمکین به آنچه مردسالاران می‌خواهند تن می‌زنند و مصرانه می‌کوشند خوب یا بد، خودشان باشند و رنگ مردسالاری را از ذهن و جسم خود بزدایند. دیلی معتقد است کارکرد پرندگان رنگ شده خیانت به خواهران خود و آلودن ایشان به رنگ زهرآلود است. او پرواز را پادزهر این رنگ آمیزی می‌داند. زن طبیعی با اینکه با زدودن این رنگ آسیب پذیر می‌شود اما تنها در این‌صورت است که می‌تواند از دایره بسته پدر بیرون جهد و ابعاد وجودی‌اش را وسعت ببخشد.

الف- مری دیلی (۱۶ اکتبر ۱۹۲۸-۳ ژانویه ۲۰۱۰) فیلسوف و متاله فمینیست رادیکال آمریکایی و صاحب شماری از برجسته‌ترین آثار فلسفه فمینیستی است. دیلی از بزرگترین نظریه پردازان فمینیست در حوزه الهیات و فلسفه است.  او شش مدرک دانشگاهی داشت که سه تای آن‌ها درجه دکتری در رشته‌های دین، فلسفه و الهیات بود. به مدت سی و سه سال در کالج بوستون تدریس کرد. او از فمینیست‌های حامی جدایی طلبی بود (که معتقدند بالندگی زنان تنها با فاصله گرفتن از نهادهای تحت سلطه مذکر میسر است) و خود را «فمینیست رادیکال لزبین» معرفی می‌کرد. مخالفتش با حضور دانشجویان مرد در کلاس‌هایش (و یا حضورشان به صورت محدود با ضوابطی خاص) یکی از حاشیه ساز‌ترین مسائلی بود که در زمان حیاتش توجه رسانه‌ها را به او جلب می‌کرد.

مهم‌ترین آثار دیلی عبارتند از:

کلیسا و جنس دوم (۱۹۶۸)، فراسوی خدا- پدر: به‌سوی فلسفه‌ای برای آزادی زنان (۱۹۷۳)، زن/بوم‌شناسی: فرا اخلاق فمینیسم رادیکال (۱۹۷۸)، شهوت ناب: فلسفه فمینیستی اصیل (۱۹۸۴)، نخستین شرارت بیناکهکشانی جدید زبان انگلیسی وبستر (۱۹۸۷)

ب- دیلی در دو کتاب کلیسا و جنس دوم و فراسوی خدا –پدر به بررسی زن ستیزی در کلیسا و مسیحیت می‌پردازد. او که مادر الهیات فمینستی لقب گرفته، مفهوم خدا را سرمشق همه مردسالاران معرفی می‌کند و معتقد است تا او از جایگاه دست نیافتنی‌اش به زیر کشیده نشود، این تفکر از میان نخواهد رفت. دیلی تلاش می‌کند الهیات جایگزینی را بنیاد نهد که از این انتقادات بری باشد. خدای او ساکن در همین جهان خاکی است و در قالب مناسبات سنتی خالق و بنده نمی‌گنجد. در زن/بوم‌شناسی او نظریه‌های فمینیستی خاص خودش را مطرح می‌کند و همان‌جاست که به مخالفت شدید با آندروژنی/ دو جنسیتی شدن انسان‌ها، به عنوان راهکاری برای دستیابی به برابری،  می‌پردازد. او معتقد است که صفات زنانه‌ای مانند عشق و محبت و همیاری باید به دقت از اشکال افراطی این صفات، یعنی فضایل زنانه خودآزار، که اغلب با آن‌ها اشتباه می‌شود، تمیز داده شوند. مهرورزی خوب است به شرط آنکه به شکل فداکردن یا شهادت درنیاید.دیلس در ادامه سیر فکری اش در شهوت ناب معتقد است مردسالارانی که سراپا به مونس خدادای خود وابسته‌اند، به عنوان آخرین حربه برای حفظ زنان در جبهه خویش، به وعده آندروژنی متوسل می‌شوند: «بیایید نیروهای خود را با ما متحد سازید. مردانگی و زنانگی با هم!» دیلی گوش خود را به روی این درخواست می‌بندد زیرا آن‌را دسیسه مذکر دیگری برای تصاحب زنان می‌داند. او اصرار دارد که آنچه به صلاح زنان است دقیقن همان چیزی است که مردسالاری برای زنان بد می داند. در عین حال در اغلب آثارش به بازنگری در فرهنگ واژگان نیز توجه خاصی داشت ونهایتن در نخستین شرارت بیناکهکشانی جدید زبان انگلیسی وبستر یک فرهنگ لغات فمینیستی درست کرد. واژه‌هایی که در زبان مردسالار متضمن معانی تحقیر آمیز است همچون «عجوزه‌ها»، «دختران ترشیده»، «ازخدابرگشته‌ها» و… در زبان دیلی معانی ستودنی می‌یابند. در بازسنجی ارزشها نزد او تک تک این واژگان از زاویه ای زنانه نگر مورد تحلیل و بازبینی قرار می گیرند و معنای تازه ای می یابند.

کتاب‌شناسی مری دیلی

            The Church and the Second Sex. Harper & Row,1968.

            Beyond God the Father: Toward a Philosophy of Women «s Liberation. Beacon Press,1973.

            Gyn/Ecology: The Metaethics of Radical Feminism. Beacon Press.1978.

            Pure Lust: Elemental Feminist Philosophy. Beacon Press, 1984.

            Websters» First New Intergalactic Wickedary of the English Language، Conjured in Cahoots with Jane Caputi (with Jane Caputi and Sudie Rakusin). Beacon Press, 1987.

منابع

 درآمدی جامع بر نظریه‌های فمینیستی، رزمری تانگ، ترجمه منیژه نجم عراقی، تهران، نی، ۱۳۸۷، ص۱۶۸-۱۸۰ (اینجا کتاب‌شناسی توصیفی بسیار خوبی درباره مری دیلی وجود دارد.)

فرهنگ نظریه‌های فمینیستی، مگی هام، ترجمة فیروزه مهاجر، نوشین احمدی خراسانی، فرخ قره‌داغی، تهران، نشر توسعه، ۱۳۸۲، ص۱۱۰-۱۱۱

 اینجا و اینجا 

دیلی شخصیت جالب توجهی داشته، برای آشنایی بیشتر با او میتوانید نگاهی به این مصاحبه را ببینید.

مطالب مرتبط

الهیات فمینیستی

روان‌شناسی زنان

خانمها مقدمند 

در دفاع از مردانگی زنان 

فلسفه های فمینیستی

Advertisements

2 دیدگاه »

  1. سلام . وتشکر به خاطر این پست . به مطالعات من کمک کرد .

RSS feed for comments on this post · TrackBack URI

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s