ماجرای ماموت ها در فمینیسم !


لف-آلیسن ویلی ، فیلسوف علم فمینیست استاد دانشگاه واشنگتن، سیاتل است. وایلی فوق لیسانس خود را در رشته ی باستان شناسی گرفته است و دکترای فلسفه دارد. پیش از رفتن به دانشگاه واشنگتن او در سنت لویس و دپارتمان مطالعات زنان کالج برنارد و دپارتمان فلسفه در دانشگاه  کلمبیا تدریس میکرده است.
گرایش اصلی او مسائلی درباره ی استانداردهای شواهد تجربی و ایده آل های عینیت در علوم اجتماعی (باستان شناسی) و در فلسفه ی علم فمینیستی است. او در آثار خود به فرآیند شکل گیری دانش گسترده ی ما از داده های محدود از زمان های گذشته و جنسیت یافتگی آنها توجه دارد. وایلی از متاخرترین نظریه پردازان بنام در حوزه ی معرفت شناسی دیدگاه فمینیسی است که در این حوزه پیشرفت هایی حاصل کرده است

ب– برای آشنایی بیشتر با ایده های این فیلسوف/ دانشمند بد نیست نگاهی به یکی از مسائلی که او مورد بررسی قرار داده و در بسیاری از کتاب های فلسفه ی علم فمینیستی هم از آن یاد شده است بیندازیم. ویلی در یکی از نوشته هایش به بررسی نتایج تحقیقات دانشمندان در حوزه ی نخستی شناسی می پردازد. او مطالعاتی را که در خصوص نخستین مردمانی که در آمریکا زندگی می کرده اند(پالئو ایندیا/آمریکایی ها) انجام شده،مورد بررسی قرار داده استیلی  به تحلیل جی.ام. جرج در سال 1993 از پژوهش درباره ی نخستین انسانها یی که در آمریکا زندگی میکرده اند به عنوان نمونه ای محکم برای شرح دخالت تعصب ها و قالب های ذهنی دانشمندان در کارهای علمی شان یاد می کند. او میگوید  تفکیک جنسیتی و تعصب در کار علمی منجر به فراهم آمدن شرح های ناقصی از فرهنگ این مردمان شده است.
 

یک الگوی قدرتمند از تفکیک جنسیتی در این رشته ی عمدتا مذکر وجود دارد.پژوهشگران مرد اغلب بطور انحصاری بر فعالیت های بطور کلیشه ای  مردانه تمرکز کرده اند، آنها  بر کشتارگاه های  بیزون ها( یک نوع گاو وحشی) و ماموت ها ، و بر بقایای ابزار شکار که آگاهی از  تکنولوژی را بیان میکند متمرکز شده اند. زنان در مزرعه جایگاهی در این حوزه های پژوهش نیافته اند؛  دانشمندان این رشته  بر روی جایگاه  های«کار خانگی»، تیغه ها و ابزار خرد کردن و ورقه ورقه کردن مرتبط با زنان کار کرده اند، آنها  اغلب کار زنان را در حاشیه کار مردان و به عنوان فعالیتی ثانوی مورد بررسی قرار داده اند. وایلی می گوید: چنانکه میتوان در سراسر تحقیقات ارائه شده مشاهده کرد،  با اینکه شواهدی دال بر مصرف فراوان گیاهان توسط این مردمان به دست آمده است، محققان کماکان این قضیه را مهم ارزیابی نکرده اند. در این دوره  اگرچه زنان هم-مولف با مردان  در تامین معاش تلاش کرده  اند، آنها غالبا پایین تر از مردان و در حاشیه قرار گرفته اند.

بر اساس استدلال ویلی؛ در نتیجه  مفروضات مرد محور  در تحقیقات الگوی «مرد ِ شکارچی (بیزون/ماموت)»  مشکلات بنیادینی  برای تحقیقات در این حوزه  ایجاد شده است . مشکل اساسی اینجاست که « تکنولوژی، فعالیت برای حیات، سازمندی اجتماعی، تغییرات » و روش هایی که انسانها بر اساس آن در محیط خود سکنی می گزیده اند، همگی اولا و بالذات بر حسب وابستگی به فعالیت مردان شکارچی تبیین شده است، در حالیکه فعالیت زنان  در هیچ کدام از این فاکتور ها مد نظر قرار نگرفته است. به ویژه این الگو بدیهی فروض  شده است که قوت غالب این مردمان نخستین گوشتی بوده که توسط مردان شکارچی بدست می آمده است، و در کنار آن سبزیجات  برای حفظ حداقل سلامتی مردم استفاده قرار میگرفته است.

این شرح اما  معماهایی را برای پژوهشگران طرح میکند.  چه بر سر شکارچیان ماموت ها آمد زمانیکه نسل  ماموت ها  منقرض شد!» با اصرار بر پیشفرض های گذشته و  الگوها  کلیشه ای، پژوهشگران این فرض را مطرح کرده اند که شکارچیان ناگهان متوقف شدند !آنها به پیروی از انسانهایی پرداختند که شکار را بازی کوچکی می دانستند و برای یافتن گیاهان تلاش می کردند، و یا اینکه آنها « تحت تاثیر تغییر ی معجزه آسا در کل شیوه ی زندگی خود، اساس امرار معاش خود را دگرگون کرده اند ویلی استدلال می کند که بر اساس مطالعاتی که باستان شناسان زن در این حوزه انجام داده اند، این مردم روش های متنوع تر و پیچیده تری برای امرار معاش داشته اند که با تمرکز مطالعات بر کار زنان و ابزار های کار آنان مشخص میشود. وایلی و بسیاری باستان شناسان فمینیست بر اساس یافته های علمی نشان می دهند که به علت اصرار بر  الگوی مرد شکارچی شرح هایی ناقص و نادرست فراوانی در باستان شناسی به وجود آمده  است.
ج– تحقیات در حوزه ی نخستی شناسی سیطره ی استعاره ها و اسطوره های ذهنی دانشمندان در نتایج کار علمی آنها را به خوبی نمایان می کند، این حوزه به رغم اینکه مدعی تجربی بودن است اما نمونه های بسیار خوبی در اختیار فلاسفه ی علم فمینیست برای تبیین ادعاهای خود قرار میدهد. اینکه دانشمندان چگونه تحت تاثیر باورهای فرهنگی و اجتماعی خود مسائل را صورتبندی میکنند، اینکه تحت تاثیر آنها  چه چیزهایی را شایسته پژوهش میدانند و چه روش هایی برای پژوهش بر می گزینند و در نهایت چگونه با اصرار بر پیشفرض های خود پژوهش علمی را به راهی میکشانند که خود میخواهند.

 

توضیحات
صفحه ی شخصی آلیسن ویلی در دانشگاه واشنگتن را اینجا میتوانید ببینید
برای مطالعه ی بیشتر در این مورد میتوانید به این منابع مراجعه کنید
-Thinking From Things: Essays in the Philosophy of Archaeology, University of California Press, Berkeley CA, 2002
Feminism and Philosophy of Science, an introduction,By Elizabeth potter,Published by Routledge,2006  


 

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s