سناتور


الف– این روزهای شیرین بعد از پایان امتحانات کلاس هجده دبستان مشغول خواندن کتابی با عنوان «سناتور»* هستم که نوشته خانم  ها نوشین احمدی و پروین اردلان است . این کتابفعالیتهای مهرانگیز منوچهریان بر بستر مبارزات حقوقی زنان در ایران را بررسی میکند. این کتاب را آدم جالبی که یکبار بیشتر او را ندیدم به من معرفی کرد. پیرمردی که بنا بود کتابی را به دستم برساند و زمانیکه به منزلش زنگ زدم تا قراری بگذاریم شنیدم که روی پیغامگیر تلفنش نام خود و همسرش را توامان بعنوان صاحبخانه ذکر میکند. انسان بسیار متین و خردمندی بود. میگفت که چند سال اخیر هر گاه خواستم به خانمی هدیه بدهم این کتاب را داده ام و حالا که بعد از مدتها کتاب را پیدا کرده ام میبینم انصافا هم کتاب خوبی است

ب–  دکتر مهرانگیز منوچهریان(1285-1379) وکیل پایه یک دادگستری(1327-1361) سناتور انتصابی مجلس سنا(1342-1351) و برنده جایزه صلح حقوق بشر سازمان ملل متحد(1968) و برنده جایزه صلح مرکز صلح جهانی از طریق حقوق(1971

ج– کتاب سناتور از آخر آغاز میکند. یعنی در فصل اول کتاب  محاکمه  منوچهریان پس از انقلاب و لغو پروانه وکالت او و متهم کردنش به، به فساد کشیدن زنان ایرانی و ترویج فرهنگ غربی در بین زنان ایران. منوچهریان در این دادگاه ملزم میشود که تمام وجوهی که در دوران سناتور بودنش به عنوان دستمزد دریافت کرده مسترد کند، منوچهریان  در سال 71 مجددا به دادگاه احضار میشود و دادگاه بدون حضور او، رای به انفصال دائم او از وکالت میدهد.
فصل دوم کتاب به دوران کودکی و نوجوانی منوچهریان اشاره دارد و در فصول بعدی به فراز و فرودهای زندگی او و تلاشهای پیگیرش برای کسب مدارج عالی تحصیلی و عبور از موانعی است که آن زمان زنان با آن درگیر بوده اند. سماجت منوچهریان برای ورود به حریم های ممنوعه برای زنان (مانند دانشسرا و دانشکده حقوق) منجر به درگیری او با مسائل حقوق زنان میشود و به ویژه برای بروبچه های حقوق میتواند واقعا جالب توجه باشد. پس از اخذ درجه دکتری منوچهریان تلاشهای فراوانی برای استیفای حقوق زنان و کودکان انجام میدهد و پس از آن کار خود را در عرصه حقوق بشر بسط میدهد. در سال 1342 منوچهریان به عنوان سناتور انتصابی وارد مجلس سنا میشود و در آنجا هم به تلاش هایش برای رفع تبعیض نسبت به زنان ادامه میدهد و مشکلات کودکان در سطوح مختلف را مورد پیگیری قرار میدهد او حتی در یکی از کتابهایش به اینکه زنان در نظام سلطنتی امکان ولیعهد شدن ندارند اعتراض میکند. مسئله سقط جنین، حق طلاق، مشکلات کاری خاص زنان، کوکان بزهکار و اطفال نامشروع از جمله مسائلی است که توجه ویژه منوچهریان را به خود معطوف کرده بود. منوچهریان در سال 1351 در اعتراض به قانون تبعیض آمیز گذرنامه از مجلس سنا استعفا کرد.در فصل پانزدهم کتاب دفتر زندگی منوچهریان بسته میشود «بدون آنکه به هدفی که نزدیک به یک قرن برایش کوشیده بود دست یابد
بخش دوم کتاب  که از فصل شانزدهم شروع میشود به تلاش های حق طلبانه زنان: از کانون بانوان تا سازمان زنان می پردازد. آغاز این بخش با اشاره به پنج دهه تلاش زنان ایرانی برای دستیابی به حق رای شروع میشود و به فعالیت های اجتماعی زنان در دوران رضا شاه تا کسب حق رای می انجامد

د– کتاب سناتور اگرچه به شرح وقایعی می پردازد که در بین قشر بسیار محدودی از جامعه ایران روی داده است و اگرچه زنانی مانند منوچهریان بواسطه طبقه اجتماعی و امکانات آموزشی  از جامعه آن روزگار خود فاصله بسیار زیادی داشته اند و همین امر ارتباط برقرار کردن با آنها را دشوار میکند – وحتی شاید در بدایت امر شخصیت های چندان دلچسبی به نظر نیایند- اما باید پذیرفت که منوچهریان از زنان نخبه این مرز و بوم بوده است. این کتاب دست کم به امثال من این امکان را می دهد که تاریخ معاصر ایران را از منظر دیگری نگاه کنیم . شاید با دیدن  این همه تلاش بی وقفه و بی نتیجه از تجربه های دیگران عبرت بگیریم

* سناتور،نوشین اجمدی خراسانی/پروین اردلان،نشر توسعه، تهران 1382


 

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s