دو فیلم و یک کتاب


الف– باغ مخفی(!) موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برای یک مراجع عادی مثل من محیط بسیار جالبی دارد. آدم باورش نمی شودپشت یک در چوبی، جایی در حوالی هیاهوی تحمل ناپذیر خیابان انقلاب،  بتواند به چنین آرامشی دست پیدا کند. شما هم میتوانید روزهای یکشنبه و چهارشنبه که استفاده از کتابخانه برای عموم علاقمندان فلسفه آزاد است سری به آنجا بزنید و تعجب کنید از این همه ادب و احترامی که از نگهبان دم در تا مسئولین روابط عمومی و رئیس موسسه برای مراجعین قائل هستند. تعجب کنید از اینکه چقدر راحت میتوانید از اساتید وقت بگیرید، با آنها مشورت کنید و یا کتاب امانت بگیرید، تعجب کنید از اینکه کتابداران با خوش رویی تمام هر چندتا کتاب که بخواهید برایتان می آورند و خم به ابرو نمی آورند و تعجب کنید که موقع خروج خانم دکتراعوانی که اتفاقا او هم میخواهد از در خارج شود، بدون اینکه شما را بشناسد، در را برایتان نگاه میدارد و اصرار میکند که شما اول بفرمایید… باغ ارسطو نیست و حتما مشکلاتی نظیر آنچه در همه جای ایران وجود دارد در آنجا هم هست ،اما تفاوت مهمش در این است که از همان بدو ورود از در و دیوار خودش را نمایان نمیکند… تازه ما چه میدانیم در لوکیوم ارسطو چه می گذشته است
القصه،  اردیبهشت ماه امسال که برای گرفتن کتاب  به کتابخانه انجمن حکمت رفته بودم شنیدم که مسئولین کتابخانه درمورد خرید کتاب از نمایشگاه صحبت میکنند، بی مقدمه به میان حرفشان پریدم و گفتم که امسال در نمایشگاه کتاب چند عنوان کتاب خوب در حوزه فلسفه فمینسیتی وجود دارد و با توجه به فقدان منبع در کتابخانه کاش بشود که این کتابها را هم خریداری کنند. با ادب و احترام گفتند که نظر به بودجه محدود و اولویت خرید منابع دست اول امکان تهیه این کتابها وجود ندارد. چند هفته گذشت و من بطور اتفاقی یکی از مسئولین کتابخانه را در جایی دیدم . سلام کردم و ایشان فورا من را بجا آوردند و گفتند  که دو عنوان کتاب در حوزه فلسفه فمینیستی خریداری کرده اند و بزودی میتوانم با مراجعه به کتابخانه از آنها استفاده کنم و اما کتابها

ب-کتاب راهنمای فلسفه فمینیستی، مجموعه مقالاتی است که به کوشش فیلسوف فمینیست مشهور خانم لیندا مارتین آلکوف و اوا فدر کیتی و توسط انتشارات بلک ول منتشر شده است. نظیر این کتاب ( مجمل تر یا مفصل تر) زیاد است (آنقدر که حتی در کتابخانه های ما هم پیدا میشود) اما به نظر من امتیاز مهم این گزیده‌نامه روزآمد بودن آن، اختصار و سادگی مقالات   است. کتاب در مجموع چهار بخش دارد و سه الی چهار فصل به قلم نویسندگان مختلف، در هربخش وجود دارد. فصل اول  عمدتا حول مباحث تاریخ فلسفه است. فصل دوم به معرفی بررسی های فمینیستی در فلسفه اخلاق اختصاص یافته است. فصل سوم  به مباحث فلسفه سیاسی فمینیستی  و رهیافت های نظری آنها اشاره دارد و فصل چهارم مباحث شناختی در فلسفه فمینیستی را معرفی میکند. به نظر من ترجمه چنین مجموعه های جمع و جوری برای آشنایی ابتدایی علاقمندان هم فلسفه و هم فمینیسم  با فلسفه فمینیستی بسیار سودمند است. در ضمن اشاره کنم که مباحث مطرح شده  در این مجموعه همگی به قلم فلاسفه فمینیست سرشناس و صاحب نام نوشته شده اند
ج– اما کتاب دوم که به شدت نظر من را جلب کرد، تحت عنوان فلسفه فمینیستی مجموعه قطعات برجسته ای از فلاسفه فمینیست از سیمون دوبوار تا کنون را شامل می شود. این کتاب به کوشش آلیسن بایلی و کریس کیومو گرد آوری شده است . این کتاب ده بخش دارد که ذیل عناوین آنها  شما میتوانید قطعات برگزیده ای از نویسندگان صاحب نظر در آن حوزه خاص در فلسفه فمینیستی را مشاهده کنید. به عنوان مثال نخستین مقاله بخش جنس و جنسیت برگرفته از جنس دوم دوبوار است و نخستین مقاله نظریات اخلاقی فمینیستی از کارل گیلیگان  آورده شده است. نخستین مقاله مروط به نظریات پسا استعماری از چاندرا تالپاد موهانتی است و در بخش اپیستمولوژی مقالاتی از افرادی نظیر سوزان بوردو و ساندرا هاردینگ، لیندا آلکوف و لورین کد مشاهده میکنید. نخسین مقاله در زمینه سپهرهای جنسی(سکسوالیته ها)  ترجمه انگلیسی مقاله ای از ایری گاری است و…بخش های متنوع این کتاب همچنین به ارائه قطعات برجسته ای در زمینه های فلسفه های سیاسی فمینیستی، انتولوژی های فمینیستی ، مباحث مربوط به نژاد و نژادپرستی در فمینیسم و نظریات پیرامون مظلومیت و مقاومت زنان پرداخته است. بخش های کتاب از نظم منطقی خوبی پیروی میکند. یعنی ابتدا با قطعاتی درباره مظلومیت و مقاومت مواجه هستیم، سپس بحث جنس/جنسیت و… در انتها دو بخش شناخت شناسی و انتولوژی های فمینیستی آورده شده اند. البته مقالات موجود در هر بخش از مقالاتی آغازگر تا مقالات متاخر و ظاهرا به ترتیب تاریخ انتشار تنظیم شده اند. این کتاب حجیم(902 ص) تا انجا که من دیده ام، یکی از بهترین کتابهای موجود در زمینه فلسفه فمینیستی در کتابخانه های ایران است، ضمن اینکه- با توجه به کثرت آثار منتشر شده در حوزه های مختلف ، دسترسی محدود ما به منابع  و محدودیت عمر البته- من این سبک گردآوری را بسیار مفید می دانم. مثلا در حوزه شناخت شناسی فمینیستی (بطور خاص در بررسی نظریه دیدگاه) خانم هاردینگ گزیده نامه ای از بهترین و تاثیرگذارترین نوشته های موجود در این حوزه تهیه کرده است که کمک بسیار زیادی درآغاز میسر کار  پایان نامه ام به من کرد. به نظر این سبک نگارش، ضمن اینکه اطلاعات ماخذشناختی، تاریخی  و بافتی خوبی به خواننده میدهد، امکان برخود مستقیم با متون دست اول را هم برای او فراهم  می کند. البته چنین مجموعه هایی  مسلما از آفت گزینش های سلیقه ای مصون نخواهد بود

د– و اما فیلم! اول اعتراف کنم که من هیچ تخصصی در زمینه فیلم یا فلسفه فیلم ندارم و صرفا به عنوان یک مخاطب عامی دلم میخواهد به شما هم پیشنهاد کنم اگر تاکنون فیلم داگویل را ندیده اید حتما آن را ببینید، به نظر من فیلم بسیار متفاوت، تامل برانگیز، با پایانی غافلگیر کننده بود که ارزش دیدن دارد. با اینکه شخصیت اصلی داستان یک زن است به هیچ وجه نمیخواهم بگویم بهتر است فیلم  از منظری فمینیستی دیده شود… به نظرم گنجاندن این فیلم در هر قالبی کار غلطی است…اینکه از چشم اندازی مذهبی یا فمینیستی آن را ببینیم و یا اینکه یک لحظه فکر کنیم که این فیلم تنها حکایت حال مردمان آمریکا است… برای من داگویل تداعی گر چیزهای بسیاری بود با این حال نمیخواهم فیلم را با تفاسیر خودم حرام کنم . تنها اینکه با دیدن این فیلم  اولین چیزی که برایم تداعی شد یکی از اشعار مورد علاقه ام در عهد نوجوانی و آرمانگرایی بود
تا با کدام دمدمه خاکسترش کنند
در کوره مخاصمه یا کام اژدها
سطل زباله ای است
زمین
در فضا
رها

توضیحات
The Blackwell Guide to Feminist Philosophy(2006)edited by Eva Feder Kittay, Linda Martín;Alcoff, Linda Alcoff. Blackwell Pub.
The Feminist Philosophy Reader (2008). by Alison Bailey; ChrisCuomo . Publisher: McGraw-Hill Higher Education.

Dogville (2003) Director: Lars von Trier. Actors: Nicole Kidman, Harriet Andersson, Lauren Bacall, Jean-Marc Barr, Paul Bettany

 

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s