درباره الی که نماینده ایران شد


الف– فیلم ‘در باره الی’ نماینده سینمای ایران در اسکار. خبر مسرت بخشی بود برای من. نه برای اینکه درباره الی فیلم بسیار خوبی است، که هست. بلکه بیشتر برای اینکه نمای متفاوتی از جامعه ایرانی به جهان عرضه میکند. نشان میدهد که ایران تنها سرزمین کودکان بدون کفش، زن های ستم دیده، مادران فداکار و پدران نان آور با ذهنی بسیط و روستایی نیست. شاید برایتان جالب باشد بدانید که اینجا من از هندیهای زیادی درمورد شیفتگی شان به فیلم “بچه های آسمان” و ماجید ماجیدی شنیده ام و تصویر و تصورشان از ایران چقدر نزدیک به این فیلمهای آکنده از “سادگی”، “احساس” و” معصومیت” و “فقر” و “عزت نفس” است که  در ادامه برسد به پرچمداری حمایت از مظلومان و مبارزه با استکبار جهانی و مانند آن
درباره الی اینگونه نیست، درباره الی از استثناهایی همچون فقر پاک و شرافتمند و آسمانی یا مردان سیاه و زنان آبی آسمانی و شهری های آلوده و دروغگو و روستاییان پاک آسمانی حرف نمی زند. در مورد همین زمین خودمان که نه خیلی کثیف است و نه خیلی تمیز حرف می زند و در مورد خود ما: طبقه متوسط تحصیلکرده شهر نشین با تمام خوبیها و بدی هایش و با تمام پیچیده گیها، بحران ها و بلاتکلیفی های هویتی اش
ب– مدرنیته ایرانی. “طبقه متوسط، یک طبقه اجتماعی است و شامل افراد بسیاری در مشاغل مختلف می‌شود که از نظر ارزش‌های فرهنگی بیش‌تر مشابه طبقه بالا و از نظر درآمد بیش‌تر مشابه طبقه کارگر هستند.”   از همین تعریف ساده میتوان به نا همگونیهای این طبقه اجتماعی پی برد. نا همگونی و آشفتگی که بخوبی در مکانی که مسافران در آن استقرار می یابند نمایان است. ویلای تفریحی کنار دریایی که در و پیکر درست و حسابی ندارد، شیشه پنجره هایش شکسته است، اما قابل سکونت است. آشفتگی  در قضاوت ها و اعمال و رفتار آدمهایی که تلاش میکنند مدرن باشند اما همچنان در دام سنت های فرهنگی خود اسیرند بخوبی نمایان است. مردی که از آلمان آمده و دنبال” زن ایرانی” میگردد، تقسیم کار جنسیتی که با هوشمندی تمام به تصویر کشیده شده و مردها را در حال خوشگذرانی و زنان را در حال سرویس دهی نشان میدهد. زن هایی که مدرن هستند و چون مدرن هم هستند باید علاوه بر پخت و پز و رفت و روب و بچه داری، ماشین را بردارند و خرید هم بروند و بعد جواب هم پس بدهند که چرا بچه رفته در آب  درحالیکه پدرش مشغول بازی بوده است
وقتی شرایط بحرانی میشود ما حتی شاهد صحنه هایی از خشونت خانگی هم در میان “فارغ التحصیلان دانشکده حقوق” هستیم. و بلاتکلیفی این آدمها -که شخصیت پردازی تک تکشان و در عین حال بازی  هنرپیشگانش تحسین برانگیز است- در گذار از کمدی به تراژدی خودش را نشان میدهد. تمایل برای مدرن بودن و همچنان درگیر عقاید سنتی ماندن
ج– حقیقت قربانی مصلحت: درباره الی همچنین درباره انتخابهای اخلاقی  آدمهای متوسط هم هست. دروغ های مصلحتی کوچکی که میگویند و حساب و کتابهایی که پیش خودشان میکنند و معادلاتی که ناگهان همگی غلط از آب در می آید و فاجعه می آفریند. و آنوقت همه شروع میکنند به گشتن دنبال یک مقصر تا خودشان را تبرئه کنند و شروع میکنند به متهم کردن هم و در نهایت باز همحقیقت است که قربانی مصلحت میشود. و ما هم، همراه با آدمهای فیلم، براحتی نمیتوانیم قضاوت کنیم که چه باید کرد. همه میخواهند خوب باشند و تمام تلاششان را- هر کدام به سبک خودشان- میکنند اما نهایت مسیر به بدی می انجامد. و آدمها ی ماجرا میمانند با عذاب وجدانی که مثل ماشین آخر قصه در شن ها گیر کرده و تلاش برای خلاصی آن/از آن بی حاصل است

Advertisements

2 دیدگاه »

  1. ناهید مرشدلو said

    همیشه از خوندن نوشته هایت لذت می برم . آفرین . قلمت پر تپش باد

RSS feed for comments on this post · TrackBack URI

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s