الهیات فمینیستی


الف- الهیات فمینیستی در بستر فرهنگ و الهیات مسیحی پدید آمده و رشد کرده است. این رویکرد مانند بسیاری موضوعات جدید برپایه نوع نگرش جهان مسیحی به عالم و آدم شکل گرفته است و با مفاهیم، ارزش ها و نگرشهای مسیحی ارتباط تنگاتنگی دارد.
الهیات فمینیستی در آوریل 1960 با مقاله والری سیوینگ با عنوان «موقعیت بشر:چشم اندازی زنانه» به تدریج شکل گیری خود را آغاز کردو هشت سال بعد اولین اثر بزرگ الهیات فمینیستی یعنی کتاب مری دیلی«کلیسا و جنس دوم» منتشر شد و با دومین کتاب دیلی«فراسوی خدای پدر» به سمت تفکر ساختاری و نه صرفا انتقادی پیش رفت و در نزد سایر علمای الهیات فمینیستی گسترش یافت
ب– نظریه های فمینیسم مسیحی را در سه گروه دسته بندی میکنند: گروه اول با نظر علمای دینی درباره زنان و مردمدار بودن الهیات سنتی در چالش هستند. گروه دوم با احکام دینی که زنان را از انتصاب به مقامهای روحانی باز می دارند در ستیزند و گروه سوم با پذیرش نهاد کلیسا خواستار ارتقای موقعیت زنان در کلیساست*.  
ج– در آغاز علمای الهیات فمینیست به استفاده دائمی از واژه های مذکر برای خدا و روح القدس اعتراض داشتند. آنها با تحقیق در تصویر پردازی از زنان در کلیسا و تاریخ مسیحیت معتقد بودند که تنها دو تصویر از زن وجود دارد، اولی گناهکار(حوا) و دیگری باکره(مریم). فمینیستها به انداختن بار گناه اولیه بر دوش زنان- با توجه به اهمیتی که نخستین گناه برای مسیحیان دارد- به شدت معترضند و همین امر موجب شده است که برخی عبارت الهیات فمینیستی را عبارتی بحث برانگیز بدانند و معتقد باشند فمینیسم و مسیحیت باهم سازگاری ندارند. البته برخی دیگر از فمینیستهای غربی با این نکته موافق نیستند و معتقدند میتواند به قرائت مذکر از دین پایان داد. در ادامه به پنج محور اصلی مباحث الهیات فمینیستی اشاره میکنم.
د– موضوعات مورد بررسی در الهیات فمینیستی در پنج محور قابل تقسیم بندی است. ابتدا تاکید بر جنبه تجسد و حلول به جای تعالی و تجرد خداوند هم در الهیات سنتی و هم در الهیات فمینیستی تجسد و تعالی توام باهم مورد پذیرش هستند اما فمینیستها برخلاف الهیات سنتی بر تجسد و حلول خداوند تاکید میکنند و برخی نیز تنها تجسد خدا را می پذیرند و او را کاملا فطری و درونی میدانند. نکته بعدی ربط (وجود ربطی) به جای جوهر(وجود مستقل) است. جوهر یکی از عمده ترین مقوله های الهیات غربی است. جوهر برای موجود شدن نیاز به چیزی دیگری ندارد و قائم باالذات است. فمینیست ها مفهدم جوهر را طور کلی رد میکنند و معتقدند وجود به خودی خود اساسا ربطی استو وجود داشتن به معنای در ربط واقع شدن است(ارزش گذاری به مسئله ربط در مقابل جوهر در الهیات پویشی هم مورد توجه واقع شده است). تغییر به جای ثباتدر الهیات سنتی ثبات مخصوص خداوند تغییر مخصوص جهان بود. فمینیستها در ادامه تاکید بر ربط در مقابل جوهر بر تغییر در برابر ثبات تکیه میکنند. یکی از نکات جالب توجهی که در همین راستا مورد توجه فمینیستها قرار گرفته تغییر معنای کمال و تعریف مجدد آن است. در الهیات سنتی کمال همواره با ثبات مرتبط بوده است. در نزد اغلب ما نیز چنین است و آدمهایی که شخصیت های با ثباتی دارند انسانهای کاملتری می دانیم اما در نظر فمینیست ها کمال حالتی پویا است که برای بروز دادن خود نیازمند تغییر دائمی است و ثبات در رتبه ثانوی قرار میگیرد( مفهوم تغییر در برابر ثبات در تفکرات پست مدرن نیز مورد توجه واقع شده) نکته بعدی جایگرینی مفهوم آزادی بخشی به جای رستگاری است. الهیات سنتی مسیحی معتقد است که رستگاری هم جنبه تاریخی دارد و هم جنبه ابدی. الهیدانان فمینیست با تاکید برجنبه تاریخی آن معتقدند رستگاری تغییر حالت و موقعیتی در پیشگاه خداوند یا تقوای افاضه شده از جانب خدا که گناهان فرد را می پوشاند و یا یک کار فردی نیست، بلکه مشعر بر همه این امور است و با احتراز از کلمه رستگاری بر آزادی بخشی تاکید میکنند. و در آخر تاکید بر محیط شناسی به جای معاد شناسی است. همانطور که مشخص است علاقه فمینیستها بر سعادت اینجهانی متمرکز است، به دنیای انسانها با فرهنگ های مختلف و دنیای طبیعت. از دیدگاه فمینیستها منظور از معاد و آخرالزمان فاجعه طبیعی است که نه به فرمان الهی که به دست انسانها روی میدهد . آنها چشم پوشی از دنیا به نفع آخرت را رد میکنند و در عوض بر تعامل و ارتباط برای تحقق جامعه سالم تاکید میکنند*

 

فرهنگ نظریه های فمینیستی ص.79
این تقسیم بندی پنجگانه براساس مدخل الهیات فمینیستی نو شته خانم مارجوری ساشوکی در دائره المعارف فلسفی راتلیج ارائه شده است.

 

Advertisements

۱ دیدگاه »

  1. برای اولین بار بود که به وبلاگت آمدم و خوشحالم با اجازه لینک شدید

RSS feed for comments on this post · TrackBack URI

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s