اخلاق فمینیستی/اخلاق مراقبت


الف– فمینیست ها استدلال میکنند نظریه اخلاقی برمبنای تجربه مردان قرار دارد درحالیکه اخلاقگرایی بصورت قلمرویی عمومی تعریف شده است و نه قلمرویی خصوصی یا ملموس و خاص. اخلاق فمینیستی گرچه رویکردی واحد است، اما رهیافت های زنانه بسیار متنوعی را در زندگی اخلاقی دربر دارد. رهیافت های زنانه به اخلاق با تاکید بر روابط شخصی و اخلاق مراقبت*، به ارزش روابط انسانی اهتمام می ورزد. رهیافت های مادرانه بر ارتباط خاص ، بین مادران و بچه ها به عنوان الگوی تعامل اخلاقی تاکید میکنند. رهیافت های زنان همجنس گرابجای وظیفه بر انتخاب تاکید دارند و در پی تعریف شرایطی هستند که در آن شرایط زنان همجنس گرا بتوانند رشد یابند. و بالاخره رهیافت های خاص فمینیستی به اخلاق بر وظیفه اساسی دگرگونی نظام ها و ساختارهایی که بر حاکمیت مردان و زیر دست بودن زنان در حوزه های عمومی و خصوصی مبتنی است تاکید می ورزند.
ب– در طی قرون گذشته اغلب کتاب های اخلاقی توسط مردان به نگارش درآمده است و دیدگاهی مردانه دارد. سابقه رهیافت های زن محور به اخلاق به قرون نوزده و هجده، در آثار افرادی چون مری ولستون کرافت، جان استوارت میل، هریت تیلورو… بازمی گردد. رهیافت های روبه رشد زنان به اخلاق این است که خصایص سنتی زنانه  مثل مراقبت، دلسوزی، خیرخواهی، پرورش مهرورزی، به لحاظ اخلاقی، از خصایص سنتی مردانه مثل عقلانیت،عدالت و استدلال کم اهمیت تر نیستند. در این میان کارل گیلیگان اظهار داشت  که زنان به هر دلیلی، مایلند با لحن مراقبت که بر روابط عینی و واقعی مبتنی است ، سخن بگویند، نه با لحن عدالت که بر روابط عینی مبتنی است.
ج– کارل گیلیگان* فیلسوف و روانشناس آمریکایی. او در کتاب مشهور و تاثیر گذارش با صدایی متفاوت* این بحث را مطرح کرد که استدلال اخلاقی در زن و مرد اشکال کاملا متفاوتی به خود می گیرد. زنان از آنجا که با رشد و پرورش کودک و نیز رشد اخلاقی او سر و کار دارند، اخلاقیات را درک مسئولیت و مناسبات تعریف میکنند.مردان مدعی اند که اخلاق بی طرفانه تعریف شده است و انسان را به تفکر درباره حقوق و قوانین وادار میکند. نظریه گیلیگان با یافته های روانکاوان فمینیست نظیر نانسی چدرا و جین بیکر میلر همخوانی دارد و بحث های فراوانی را در زمینه فلسفه اخلاق برانگیخت.
کتاب «با صدایی متفاوت» در شش فصل به ترتیب به این مباحث می پردازد:- جایگاه زنان در زندگی مردان- تصویرهای ذهنی ارتباط – مفاهیم خود و اخلاقیات- بحران و گذار- حقوق زنان و حکم زنان-ژرف بینی های پختگی*
د– نقادان به اخلاق فمینیستی با تردید می نگرند و معتقدند که اخلاق فمینیستی نسبت به منافع زنان تعصب می ورزد. اخلاقیون فمینیست در پاسخ می گویند این اخلاق سنتی است که متعصب است. آنان بر این باورند که برای قرن ها،اخلاقیون سنتی مدعی بودند که برای همه بشریت سخن میگویند در حالی که فقط اصولا برای مردان، آن هم برای مردان خاصی سخن می گفتند. در مقابل ، هر چند اخلاقیون فمینیست می پذیرند که از منظر تجربه زنان حرکت می کنند، اما هدف بزرگتر آن ها این است که اخلاقی را پی ریزی کنند که عام تر و عینی تر باشد؛ به گونه ای که هم آرای اخلاقی زنان و هم نظریه های اخلاقی مردان را در بر بگیرد.
در ضمن هم فمینیست ها و هم غیر فمینیست ها در مورد رهیافت های مادرانه به اخلاق مناقشه میکنند. نقادان غیر فمینیست به کاربرد یک رابطه ویژه به عنوان الگوی اخلاقی همگان- به ویژه که شامل مردان و زنان نازا نمیشود-  اعتراض دارند. هم چنین نقادان فمینیست به اینکه لازم باشد غیر از زنانی خاص، همه  از مادرانی که همه هستی خود را فدای فرزند میکنند پیروی کنند، به دیده تردید می نگرند و معتقدند انسانها باید رابطه دوستی خوب با یکدیگر داشته باشند که در آن ارتباطی یکسان بین طرفین بر قرار است


Ethics of care*
Carol Giligan*
In a Different Voice*
Giligan.Carol. In a Different Voice.Harvard University press.1982*
این کتاب در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران قابل دسترسی است

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s